Dereń – cięcie, uprawa, odmiany

Derenie należą do rodziny dereniowatych. Ich łacińska nazwa nawiązuje do słowa róg (cornu) ze względu na twarde drewno. Na świecie występuje 40 gatunków derenia, natomiast w Polsce występują 2 gatunki dereń jadalny i dereń świdwa.

Derenie to wysokie krzewy lub niskie drzewka, rzadziej niskie krzewinki o pokroju płożącym.
Pędy oraz kora u niektórych odmian o ciekawych efektach kolorystycznych.
Liście przeważnie duże, wydłużone, o silnym unerwieniu, przebarwiają się jesienią i opadają na zimę.
Kwiaty białe lub żółte, niewielkie, zebrane baldachowate kwiatostany.
Owoce są owalne, czerwone, czarne lub białe, o różnej wielkości w zależności od gatunku. Owoce u większości gatunków są jadalne.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE
Większość odmian derenia jest odporna na suszę, mróz i zanieczyszczenia powietrza. Uprawa derenia nie jest wymagająca, derenie są tolerancyjne co do gleby, najlepiej rosną na przeciętnych, żyznych glebach ogrodowych, ale wytrzymują również podmokłe miejsca. Uprawa derenia wymaga stanowisk słonecznych do pół cienistych. Cięcie dereni należy wykonywać w terminie wiosennym. Tnąc dereń należy wycinać ok. połowę najstarszych pędów ok. 10 cm nad ziemią, resztę pędów można skrócić na taką wysokość na jaką chcemy.

Z uwagi na szczególne walory dekoracyjne – owoce, barwa liści, pędów, kory – znajdują zastosowanie w ogrodach przydomowych, ogrodach skalnych oraz niektóre jako rośliny do pojemników. Ze względu na swoje zalety derenie powinny być częściej sadzone na miejskich terenach zieleni, osiedlach, przy drogach oraz w parkach.

GATUNKI I ODMIANY
Dereń Kousa (Cornus Causa) – małe drzewko, dorasta do 7m wysokości. Liście koliste, na wierzchołkach krótko zaostrzone, ciemnozielone, jesienią przebarwiają się na kolor jaskrawoczerwony. Kwiaty bardzo ładne, na długich szypułkach z czterema białymi podsadkami, kwitną w VI. Owoce czerwone, niejadalne, przypominają maliny. Drzewo jest wytrzymałe na mrozy, ale wrażliwe na suszę.
Dereń właściwy (jadalny) (Cornus mas) – jest niskim drzewem o szerokiej koronie. Pędy zielonkawe. Liście długie ( ok. 10cm), jajowate, na wierzchołku zaostrzone, zielone z wierzchu błyszczące, na jesieni przebarwiają się na kolor czerwony i brązowo-czerwony. Kwiaty drobne, żółte, pokazują się przed rozwojem liści, kwitnie III-IV. Owoce duże, owalne jadalne, ciemnoczerwone. Całkowicie wytrzymały na mrozy i suszę. Lubi lekkie, próchnicze i wapienne gleby. Nadaje się na cięte żywopłoty, do nasadzeń pojedynczych i na obrzeżach dużych skupień drzew.
Dereń biały (Cornus Alba) – Pochodzi z Syberii, Mandżurii i północnej Korei. Silnie rosnący krzew, dorasta do 3-4m, dobrze się czuje we wszystkich rejonach Polski. Głównym walorem ozdobnym tego krzewu są koralowo-czerwone zabarwione pędy, bardzo ładnie prezentujące się zimą w stanie bezlistnym. Zabarwienie jest intensywniejsze na stanowiskach nasłonecznionych. Dereń ozdobny jest również z liści, które jesienią przebarwiają się na karminowo. Kwiaty białe, małe, kwitnie w VI. Owoce białe, kuliste, zebrane w główkowate kwiatostany. Lubi gleby wilgotne, obojętne lub lekko kwaśne. Dobrze znosi miejsca ocienione, jest całkowicie odporny na mrozy. Stosowany w nasadzeniach pojedynczych lub na żywopłoty formowane.
‚Aurea’ – krzew silnie rosnący do 3-4m, liście jasnozielone, przebarwiają się jesienią na złocisto. Pędy czerwone zimą.
‚Elegantissima’ – ta odmiana derenia dorasta do 2m wysokości, liście biało obrzeżone, pędy purpurowo czerwone. Dobrze prezentuje się na ciemnym tle.
‚Gouchaurii’ – powolny wzrost, liście żółto obrzeżone, pędy bordowo czerwone.
‚Hessei’ - odmiana derenia rzadko spotykana w Polsce. Liście ciemnozielone, poskręcane i pomarszczone, pędy czerwonawe.
‚Sibirica’ – niski krzew, liście intensywnie czerwone jesienią, pędy błyszczące, jaskrawe, karminowoczerwone. Odmiana jest bardzo dekoracyjna zimą, szczególnie w zestawieniach z dereniami o żółtych pędach.
‚Sibirica Variegata’ - niski krzew, liście niebieskawo zielone, biało obrzeżone, pędy błyszczące, karminowoczerwone. Bardzo odporna na niską temperaturę.
Dereń świdwa (Cornus sanguinea) – jest gatunkiem Europejskim, w Polsce można go spotkać w stanie naturalnym. Wysoki krzew lub małe drzewko dorastające do 3-4m wysokości. Jesienią ozdobny z liści przebarwiających się na czerwono. Owoce czarne, trujące.
Dereń rozłogowy (Cornus stolnifera) – pochodzi z Ameryki Północnej. Krzew dorastający do 2m wysokości, szeroko się rozrastający. Pędy długie, czerwone, pokładają się i łatwo zakorzeniają.
‚Flaviramea’ – szeroko rozrastający się ,niski krzew ( do 2m wysokości). Pędy zielonkawożółte lub żółte.
- ‚Kelseyi’ – karłowa i krzewiasta odmiana derenia, dorasta do 1m wysokości. Pędy cienkie, czerwonawe. Stosowany do nasadzeń masowych i w małych ogródkach.
Dereń błękitny (Cornus amonum) – pochodzi ze wschodnich regionów USA, spotykany w Polsce. Krzew dorastający do 3m wysokości. Pędy ciemnowiśniowe, liście ciemnozielone i niebieskie owoce. Lubi stanowiska wilgotne, odporny na mróz.
Dereń skrętolistny (Cornus altemifolia) – naturalnie występuje w USA. Wysoki krzew lub małe drzewo dorastające do 8m wysokości. Ozdobny z regularnego, poziomego i piętrowego układu gałęzi. Odporny na mróz.
Dereń kwiecisty (Cornus florida) – jest jednym z najbardziej dekoracyjnych dereni. Pochodzi z USA. Szeroki krzew dorastający 6m wysokości. Kwitnie w V, kwiatostany otaczają bardzo duże, białe podsadki. Liście przebarwiają się jesienią na czerwono. Wrażliwy na mróz.
‚First Lady’- wysoki krzew, białe podsadki kwiatostanu. Młode liście żółtozielone.
‚FragrantCbud’ – wysoki krzew, białe podsadki kwiatostanu.
‚Pygmmey’ – karłowa odmiana derenia, białe podsadki kwiatostanu.
‚Rainbow’ – wysoki krzew, duże białe podsadki kwiatostanu, liście żółto obrzeżone.
‚WhiteCbud’ – młode krzewy obficie kwitną.
‚Purple Glory’ - wysoki krzew, bladoróżowe lub różowe podsadki. Młode przyrosty mają kolor czerwony.
‚Royal Red’ - młode liście i podsadki kwiatostanu w kolorze czerwonym.
Dereń kanadyjski (Cornus canadensis) – naturalnie występuje w Ameryce Północnej, północnej Azji oraz na Grenlandii. Rozwija się jak bylina osiągając 20-30 cm wysokości. Jego ozdobą są główkowate kwiatostany na szczytach pędów, otoczone czterema białymi podsadkami. Lubi stanowiska półcieniste, żyzną i próchniczą glebę. Może być wykorzystywany jako roślina okrywowa, szybko się rozrasta.
Dereń jadalny (Cornus mas) – opis i zdjęcia

Owoce jadalne nadają się na przetwory, dżemy, nalewki.

CHOROBY I SZKODNIKI
Zazwyczaj brak.

Benthamidia florida

Fot. KENPEI, publikacja na licencji CC-BY-SA-3.0, źrodło: Wikimedia Commons.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>