Jak i czym impregnować drewno?

Wraca moda na naturalne drewno w naszym otoczeniu. Zamiast zrywać ze ścian boazerię zaczynamy ją odnawiać i malować. Stare, drewniane meble, które od lat zalegają na strychach z etykietą „niemodne” wracają i po odpowiedniej obróbce i zabezpieczeniu znów zaczynają zdobić salony. Meble ogrodowe z tworzyw sztucznych coraz częściej zamieniamy na drewniane, znów wracają do łask drewniane płoty. Ale nie tyko drewniane elementy dekoracyjne wymagają zabezpieczenia. Każde naturalne drewno narażone jest na wilgoć, czynniki biologiczne czy też uszkodzenia mechaniczne i wymaga odpowiedniej impregnacji. Inne wymagania zabezpieczające ma deska tarasowa, innego elementy konstrukcyjne domu, jeszcze innego sztuka użytkowa albo elementy dekoracyjne. Jest wiele sposobów na zaimpregnowanie drewna i warto je poznać.

Czym jest impregnat do drewna

Impregnat do drewna to środek chemiczny, który produkuje się na bazie rozpuszczalników organicznych lub wody. Szybko i głęboko wchłania się w strukturę drewna zabezpieczając je przed wilgocią, promieniami słonecznymi, owadami, grzybami, glonami a nawet ogniem. Może być bezbarwny a może zawierać pigmenty, które nadając drewnu pożądany kolor nie zasłaniają jednocześnie rysunku słojów i nie zmieniają jego struktury. Tak zabezpieczone drewno nie nabywa jednak odporności na uszkodzenia mechaniczne czy też ścieranie. By taką zdolność drewno uzyskało, materiał należy zabezpieczyć dodatkowo woskiem lub lakierem – jeśli słoje mają być wciąż widoczne albo farbą, która strukturę drewna zakryje.

W sklepach budowlanych dostępnych jest całe mnóstwo impregnatów do drewna. Wybierając któryś z nich trzeba się zapoznać z etykietą. Są bowiem takie, które drewno zabezpieczą kompleksowo, ale są i te zabezpieczające przed poszczególnymi zagrożeniami, np. chroniące jedynie przed promieniami UV, albo ogniochronne, wodochronne czy chroniące przed szkodnikami. 

Impregnat do drewna świetnie sprawdzi się przy zabezpieczeniu drewna użytego do budowy konstrukcji, do balustrad, drewnianych ogrodzeń, ale również do zabezpieczenia donic czy pergoli. Jednak zawsze powinien zostać dodatkowo zabezpieczony olejem, lakierem lub woskiem, zyska wówczas na trwałości.

Wosk do drewna

Wosk do drewna to substancja stała o naturalnym pochodzeniu, której bazą jest wosk roślinny, wosk pszczeli albo ich mieszanka. Gdy nanieść wosk na surowe drewno lub po jego uprzednim zaimpregnowaniu, utworzy na jego powierzchni cienką powłokę, która jest nie do przebycia dla wody. Jednak lepiej zabezpieczającym drewno rozwiązaniem jest użycie produktów, które są mieszanką wosku oraz oleju. Sam bowiem wosk nie wnika w głąb drewna a olej już tak. Olej bowiem głęboko drewno penetruje. Zarówno samym woskiem jak i tym zmieszanym z olejem można zabezpieczać wszelkie konstrukcje zewnętrzne.

I w tym wypadku wosk może zostać wzbogacony o pigmenty, które będą zmieniały kolor drewna. Gdy wybieramy do zabezpieczenia czysty wosk, należy pokryć nim drewno dwukrotnie, ten z pigmentem nawet trzykrotnie. Ale stosując go musimy wiedzieć, że pokrywa on jedynie powierzchnię drewna, więc dość szybko się ściera, dlatego warto jako warstwę końcową użyć olejo-wosk utwardzający, wówczas można zabezpieczyć nie tylko konstrukcje, balustrady czy płoty, ale nawet drewnianą podłogę tarasu.

Olej do drewna

Olej do drewna jest jednym z najstarszych produktów, którymi konserwuje się drewno. Olej lniany stosowany do zabezpieczania drewna nie pozostawia na jego powierzchni widocznej warstwy ochronnej, drewno zatem nie zmienia swojej tekstury. Olej ma zdolność do bardzo głębokiego wnikania w strukturę drewna, doskonale zabezpieczając je przed wilgocią, pękaniem czy rozsychaniem się i sprawia, że się nie łuszczy. Powierzchnia, na której został naniesiony jest przyjemna w dotyku i wciąż ma wygląd naturalnego drewna.

Również olej do drewna może pozostawić po sobie niezmienioną barwę drewna, ale może ją zmienić na wybrany przez nas odcień, pozostawiając widoczny zarys słojów.

Gdy zabezpieczamy olejem drewno wystawione na działanie czynników zewnętrznych jak deszcz, słońce czy grzyby i glony, dobrze jest przed jego użyciem zastosować bezbarwny impregnat, który ma działanie glono- i grzybobójcze. Natomiast warstwa ostatnia powinna zabezpieczać nie tylko przed wilgocią, ale również przed uszkodzeniami mechanicznymi, na które narażone są meble ogrodowe, podłogi tarasów, balustrady czy drewniane ogrodzenia. Dlatego dobrze jest do jej użycia wykorzystać mieszankę oleju do drewna z utwardzaczem, np. naturalną żywicą.

Lakier do drewna

Lakier jest środkiem malarskim. Może mieć formę wodorozcieńczalną albo rozpuszczalnikową i przeznaczony jest do zabezpieczania, ale również dekorowania wyrobów z drewna. Lakier nie posiada zdolności wnikania w głąb struktury drewna, zabezpiecza je z zewnątrz tworząc twardą powłokę, która jest odporna zarówno na ścieranie jak i uszkodzenia mechaniczne. Powłoka ta może być półprzezroczysta lub przezroczysta, może być błyszcząca (półpołysk lub połysk), półmatowa, matowa albo satynowa.

Wybierając lakier do drewna trzeba zwrócić uwagę na to, czy jest przeznaczony do wewnątrz czy na zewnątrz. Mają one bowiem różny skład i co za tym idzie różne właściwości. Te na zewnątrz muszą być odporne na działanie wciąż zmieniającej się temperatury, na śnieg, mróz, deszcz czy promieniowanie słoneczne. Dodatkowo powinny zabezpieczać drewno przed szkodnikami i mikroorganizmami. Lakier zewnętrzny powinien mieć elastyczną strukturę, by spełnić powyższe wymagania. Przed lakierowaniem powinno się drewno zabezpieczyć impregnatem i wszechstronnym działaniu.

Lakier nie sprawdza się na powierzchniach drewnianych, które są często eksploatowane, czyli np. na tarasach czy w domkach ogrodowych dla dzieci. Ale już na podbitkach, ogrodzeniach drewnianych czy ramach okiennych sprawdzi się idealnie.

Lakierobejca do drewna

Lakierobejca zabezpiecza drewno, ale również jest preparatem dekorującym. Jest to połączenie lakieru do drewna i pigmentów, które mogą być organiczne, nieorganiczne albo mieszane. Produkt ten nie jest tak trwały jak lakier do drewna i jego powłoka nie ma aż takiej wytrzymałości na uszkodzenia mechaniczne. Tym niemniej dobrze zabezpiecza drewno przed wilgocią i mikroorganizmami. Lakierobejca jest preparatem transparentnym, zawierającym barwniki podkreślające piękno naturalnego drewna, tworząc jednocześnie na jego powierzchni delikatna powłokę. Jeśli jest stosowana na zewnątrz, warto jako podkład zastosować najpierw bezbarwny impregnat do drewna.

Świetnie sprawdza się zarówno do zabezpieczania powierzchni drewnianych wewnątrz jak i na zewnątrz. Ale w zależności od przeznaczenia mają inny skład i inne właściwości dlatego trzeba zwrócić uwagę na zakres ich stosowania przez zakupem. Ta na zewnątrz powinna być wodoodporna i paroprzepuszczalna. Nie powinna być stosowana na powierzchniach, które się często eksploatuje, np. schody czy podłoga tarasu. Ale już idealnie sprawdzi się przy malowaniu drewnianej elewacji, okiennic, podbitki, drzwi czy balustrad.

Lazura do drewna

Lazura do drewna ma wiele niezwykle przydatnych właściwości. Przede wszystkim wnika w głąb drewna co zapewnia mu odporność na wilgoć. Jednocześnie na zewnątrz tworzy powłokę, która zabezpiecza drewno przed promieniowaniem UV. Do wyboru są lazury transparentne, które tworzą powłokę bezbarwną lub barwioną (po dodaniu pigmentów). Powłoka ta dobrze zabezpiecza przed ścieraniem oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Powierzchnia drewna po malowaniu lazurą staje się satynowa, dając efekt wizualny o wiele przyjemniejszy niż ten powstały po malowaniu lakierem czy lakierobejcą.

Należy jednak wiedzieć, że środek ten nie zabezpiecza drewna przed owadami, grzybami czy sinizną. Dlatego zanim zastosujemy lazurę, trzeba drewno zabezpieczyć bezbarwnym impregnatem, który uzupełni wachlarz zabezpieczeń. Jest to doskonały preparat do zabezpieczania altan czy mebli ogrodowych a także pergoli czy płotów. Świetnie zabezpiecza drewniane okna i drzwi.

Farby do drewna

Farby do drewna nie tylko je zabezpieczają przed wilgocią czy promieniowaniem UV, ale pozwalają każdemu przedmiotowi nadać kolor jaki tylko dostępny jest w palecie barw. Dzieje się to oczywiście kosztem utraty naturalnej struktury drewna czy widoku słojów.

Jest wiele rodzajów farb do malowania drewna. Przy wyborze należy zwrócić uwagę czy przeznaczona jest do wewnątrz czy na zewnątrz. Farby zewnętrzne powinny być po pomalowaniu elastyczne oraz paroprzepuszczalne. Takie właściwości mają np. farby alkidowe (ftalowe), farby olejne oraz akrylowe przeznaczone do malowania drewna. Najbardziej wytrzymałe z nich to farby na bazie rozpuszczalników (ftalowe), te akrylowe nie są już tak wytrzymałe, ale za to nie mają tak intensywnego, przykrego zapachu. Żadna z powyższych rodzajów farb nie jest polecana do malowania schodów czy tarasów, są bowiem mało odporne na ścieranie. Natomiast wszelkie elementy architektury ogrodowej, meble, okiennice czy place zabaw dla dzieci mogę zostać pokryte farbami, które nadając im kolor pięknie je ozdobią.