Astry – uprawa, gatunki i odmiany

Astry należą do rodziny astrowatych (Asteraceae). Pochodzą z Ameryki Północnej i zawierają ponad 600 gatunków. W naturalnym siedlisku można je spotkać na obrzeżach lasów, wśród trawiastych prerii bądź nad brzegami wód. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ‘Aster” czyli gwiazda.

CHARAKTERYSTYKA
Kwiaty: odcienie czerwieni, różu i fioletu z żółtymi środkami. Zakwitają, w zależności od gatunku, wiosną, późnym latem i na jesieni.
Rozmnażanie: przez podział (IV, V) lub wysiew nasion.

WYMAGANIA
Astry są bylinami wytrzymałymi na różne warunki środowiska, w związku z czym uprawa astrów jest bardzo łatwa. Wszystkie gatunki i odmiany astrów wymagają stanowisk słonecznych i przewiewnych na glebach żyznych, przepuszczalnych i dostatecznie wilgotnych. W uprawie astrów na glebach suchych i ubogich, szybko tracą dolne liście. W sezonie należy nawozić rośliny nawozami wieloskładnikowymi, dzięki czemu bujnie kwitną. Przy czym, należy pamiętać, że nadmiar azotu w uprawie astrów powoduje pogorszenie jakości kwiatostanów. Z wyjątkiem astra Fikarta, wszystkie gatunki są mrozoodporne. Astry alpejskie należy okrywać na zimę np. gałązkami drzew iglastych. Odmiany astrów wysokich wymagają podwiązywania. Niższe rośliny ,silniej rozkrzewione można uzyskać dzięki uszczykiwaniu (VI, VII).

CHOROBY I SZKODNIKI
Fuzaryjne więdnięcie roślin: choroba grzybowa, która objawia się żółknięciem i więdnięciem roślin. Dolna część pędów brunatnieje i pokrywa się jasnym nalotem. Chore rośliny należy usuwać a pozostałe opryskać preparatami grzybobójczymi.
Mączniak prawdziwy: choroba grzybowa. Objawy to biały nalot, który pokrywa blaszkę liściową. Wzrost rośliny zostaje zahamowany, a kwiatostany ulegają zniekształceniu. Aby zmniejszyć ryzyko infekcji, należy sadzić rośliny w odpowiednich odległościach tak, aby zapewnić dobrą cyrkulację powietrza pomiędzy karpami. Po wystąpieniu pierwszych objawów rośliny można opryskać jednym z fungicydów. Lepiej jednak porażone rośliny usunąć i spalić.
Żółtaczka astrów: choroba grzybowa, objawiająca się żółknięciem liści wzdłuż nerwów oraz chloro tycznym zabarwieniem całych roślin i kwiatów. Chore rośliny należy spalić.

ZASTOSOWANIE
Zależnie od odmiany, Astry niskie możemy stosować jako obwódki rabat i rośliny okrywowe. Takie odmiany astrów dobrze prezentują się na tle roślin mających srebrne ulistnienie np. kocimiętka, czyściec czy rogownica lub w towarzystwie krzewów przebarwiających się np. berberys lub irga. Średniowysokie odmiany astrów dobrze prezentują się w nasadzeniach pojedynczych w otoczeniu niższych roślin okrywowych. Wyższe odmiany mogą być stosowane w rabatach jako tło. Astry nowoangielskie i nowobelgijskie dobrze prezentują się w towarzystwie np. zawilca japońskiego lub późnych odmian floksów wiechowatych, a także jeżówki purpurowej, rozchodnika, nawłoci lub dalii. Astry doskonale komponują się również w trawami np. Miskantem Chińskim czy Spartyną Grzebieniastą.

GATUNKI I ODMIANY
Wśród wszystkich gatunków astrów wyróżniamy odmiany o kwiatach pojedynczych, pełnych, różnej wysokości i pokroju, należące do trzech podobnych do siebie gatunków:
Aster nowoangielski (Aster novae-angliae) – odmiany należące do tego gatunku astrów są wysokie (dorastają do 1,5m wysokości) i tworzą gęste kępy o ciemnozielonych liściach. Bardzo często dziczeją, dlatego można je spotkać w starych wiejskich ogrodach lub nad brzegami rzek. Spośród wielu odmian wyróżnić można min:

‘Andenken an Alma P?tchke’: kwiaty różowo-czerwone.

‘Herbstschnee’: kwiaty białe.
‘Fellowship’: kwiaty duże, koloru różowego.
‘Freda Ballard’, ‘Royal Ruby’: kwiaty czerwone.
‘Little Blue Boy’: kwiaty ciemno niebieskie.
‘Marie Ballard’: kwiaty jasno niebieskie.
‘Patricia Ballard’, ‘Winston Churchill’: kwiaty koloru karminowego.
‘Royal Blue’: kwiaty jasnofioletowe.
‘White Ladies’: kwiaty białe.

Aster nowobelgijski (Aster novi-belgii) – charakterystyczna cechą tego gatunku astrów są jasnozielone, wąskie liście, oraz sztywne łodygi, które pokryte są szorstkimi włoskami. Odmiany tego gatunki mają zwarty pokrój. Nie tworzą rozłogów. Wśród wielu odmian astrów nowobelgijskich wyróżnić można:

‘Barr’s Pink’, ‘Harrington Pink’, ‘Rudelsburg’: kwiaty różowe.
‘Barr’s Blue’: kwiaty ciemnofioletowe.
‘Septemberrubin’: kwiaty czerwone.
‘Herbstschnee’ kwiaty białe.

Aster krzaczasty – rośliny o niskim i zwartym pokroju (dorasta do 20-70 cm wysokości), szybko się rozrastają, tworzą rozłogi. Kwiaty białe, niebieskie, fioletowe, różowe a także karminowe, pojawiają się VIII-IX. Wykorzystywany w tworzeniu obwódek rabat, jak również jako rośliny okrywowe na rabatach skalnych. Lubi stanowiska nasłonecznione i dobrze znosi okresowe susze, z wyjątkiem okresu kwitnienia. Odmiany wyróżniające się to:

‘Alice Haslam’: kwiaty różowo-karminowe.
‘Lady in Blue’, ‘Silberblaukissen’: kwiaty niebieskie.
‘Snowsprite’: kwiaty białe.

Astry flory Polskiej:
Aster alpejski (Aster alpinus) – możemy go spotkać w Tatrach i Pieninach na wapiennym podłożu. Kwitnie V-VI. W zależności od odmiany, kwiaty mogą być koloru fioletowego, różowego. Lubi stanowiska słoneczne. Zastosowanie znalazł min w rabatach skalnych. Popularną odmiana jest ‘Christiana’.

Aster drobnokwiatowy (Aster tradescantii)

Aster gawędka – gatunek ten charakteryzuje się powolnym wzrostem. Dorasta do 50-70cm wysokości. Kwitnie VII-IX. Kwiaty niebiesko-fioletowe lub różowe. Lubi stanowiska suche i piaszczyste. Stosowany jako roślina obwódkowa.
‘Blutendecke’, ‘Lac de Geneve’: kwiaty koloru niebieskiego.
‘King George’: kwiaty fioletowo niebieskie.

Aster gładki (Aster leavis) odm. Bulebird: odmiana tworząca kępy, o szerokich liściach i dużych kwiatach koloru fioletowo-niebieskiego. Aster ten odporny jest na mączniaka.

Aster lancetowaty (Aster lanceolatus)

Aster solny (Aster tripolium)

Aster wierzbolistny (Aster salignus)

Inne:
Aster tatarski (Aster tataricus) – gatunek dorastający do 2-2,5m wysokości. Zakwita późną jesienią. Pochodzi z Dalekiego Wschodu. Dobrze się czuje na stanowiskach żyznych i wilgotnych.

Aster wąskolistny (Aster sedifolius) odm Nanus – kwitnie na jasnofioletowo. Lubi miejsca słoneczne i suche.

Aster wrzosolistny (Aster ericoides) – gatunek ten bardzo mocno się rozgałęzia, a jego liście wyglądem przypominają igły. Kwiaty białe ukazują się w październiku i pozostają aż do mrozów. Dobrze rośnie w miejscach suchych i na słonecznych stanowiskach.
‘Bluestar’: kwiaty niebieskie.
‘Esther’: kwiaty różowe.
UWAGI

Nazwa pochodzi od greckiego słowa “Aster” czyli gwiazda.

aster-nowoangielski