Cyprysik – uprawa, odmiany, pielęgnacja w doniczce

Kategoria: Drzewa i krzewy ozdobne – Autor: Gardener – 13 czerwca 2013

Cyprysik to zimozielone drzewo iglaste należące do rodziny cyprysowatych. Rodzaj ten obejmuje 6 gatunków występujących naturalnie w Ameryce Północnej, Japonii i Tajwanie. W Europie i Polsce spotykane tylko ozdobne odmiany.

Krzew rozłożysty i stożkowaty z przewisającym wierzchołkiem, może dorastać do 60m wysokości. Bogatość form w zależności od gatunku i odmiany: karłowate, kuliste po kolumnowe i stożkowate.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE
Najlepsze do uprawy cyprysika są miejsca o dużej wilgotności powietrza i łagodnych zimach. Wrażliwy jest na niskie temperatury i zanieczyszczone, suche powietrze dlatego w naszym klimacie dosyć trudno uprawia się cyprysiki. Do uprawy cyprysików należy wybrać stanowisko słoneczne do pół cienistego, osłonięte od wiatru. Podłoże powinno być głębokie, żyzne i przepuszczalne.
Cyprysiki, a zwłaszcza karłowe odmiany cyprysików, często są sadzone do pojemników. Pielęgnując cyprysik w doniczce należy zwrócić szczególną uwagę na dobór odpowiedniej wielkości doniczki (nie może być za mała) tak aby system korzeniowy mógł swobodnie się rozrosnąć. Przy pielęgnacji cyprysika w doniczce trzeba też pamiętać o regularnym podlewaniu ponieważ krzew jest szczególnie wrażliwy na suszę.

Cyprysiki w naszym kraju są przede wszystkim stosowane jako rośliny ozdobne.

GATUNKI I ODMIANY
Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera) – Jego naturalnym siedliskiem są góry japońskiej wyspy Honsiu dawniej Hondo. Do Europy został sprowadzony w 1861r. Można go spotkać w ciepłych i wilgotnych lasach piętra pogórza, w dolinach rzek i w sąsiedztwie zbiorników wodnych. W Polsce jest najczęściej uprawianym gatunkiem cyprysika i popularnie sadzonym w ogrodach. To zimozielone drzewko, wolno rosnące, średniej wielkości o stożkowej, luźnej, nisko osadzonej koronie, często z przewijającym wierzchołkiem. Dorasta ok. 20m wysokości w Europie.
Pędy silnie spłaszczone, ułożone w jednej płaszczyźnie z ostrokończystymi, odstającymi od pędu łuskami, młode cienkie, z początku zielone, potem brązowieją.
Pień prosty, średniej grubości, średnica ok. 0,75-1m, często wielokrotny o ciemnobrązowej korze z czasem łuszczącej się długimi, włóknistymi pasami. Drewno o przyjemnym cytrynowym zapachu. Liście to drobne (2-4mm) łuskowate igły, na końcu haczykowato zakrzywione, błyszczące, ciemnozielone, od spodu biały wzorek przypominający kokardę, wyraźnie odstają od pędu. Po roztarciu przyjemnie pachną.
Kwiaty żeńskie jasnozielone, dojrzewają w kuliste szyszki, w późniejszym okresie brązowe. Łuski nasienne szyszeczek są biało obrzeżone. Męskie najpierw żółtozielone później żółtobrązowe, zebrane na końcach gałązek w bardzo drobne jajowate lub maczugowate kwiatostany ( do 3mm). Kwitnie IV-VIII.
Szyszeczki małe, wielkością porównywalne do nasion grochu (stąd nazwa gatunku). Początkowo zielone z białymi plamkami po dojrzeniu zmieniają kolor na jasnobrązowy. Na każdej łusce na grzbiecie znajduje się niewielki wyrostek oraz 2-4 błoniasto oskrzydlone nasiona. Dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych, w miejscach o dużej wilgotności powietrza. Preferuje gleby żyzne, próchnicze i lekko kwaśne, wykazuje dużą odporność na zanieczyszczenia powietrza. Jest nieodporny na mrozy i susze, źle rośnie na glebach wapiennych i stanowiskach nieosłoniętych od wiatru – szybko brązowieje i zrzuca boczne odgałęzienia. W Europie znalazł zastosowanie głównie jako drzewo ozdobne oraz do budowy zimozielonych żywopłotów. W Japonii jest jednym z najważniejszych w przemyśle drzew iglastych, jego drewno wykorzystywane jest do produkcji mebli, budowy min. pałaców i świątyń.
Aureovariegata – to małe drzewko, dorastające do 1,5m wysokości. Gałązki na końcach pstre, kremowo-żółte. Dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych i dostatecznie wilgotnej glebie. Polecany jest do małych nasadzeń ogrodowych.
Boulevardodmiana cyprysika, która dorasta do 4m wysokości, przy rocznym przyroście ok. 15cm. Pokrój stożkowaty, liście miękkie, intensywnie niebieskie. Powinno się go sadzić na stanowiskach osłoniętych od wiatru, nasłonecznionych o żyznych i wilgotnych glebach. Polecany do nasadzeń przydomowych. Więcej informacji: Cyprysik groszkowy ‘Boulevard’
Filifera Aurea Nana – pokrój kopulastego krzewu, dorasta do 1m wysokości i 2m szerokości, przy rocznym przyroście ok. 5cm. Pędy żółto-złociste, nitkowate, pięknie wybarwiają się w pełnym słońcu. Odmiana zalecana do ogrodów skalnych i na wrzosowiska.
Filifera Nana – pokrój krzewu płasko kopulastego, dorastający do 1,5m wysokości i 3 m szerokości. Pędy zielone, nitkowate. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste. Więcej…
Plumosa – drzewko o luźnej, stożkowatej koronie.
Plumosa Aurea – drzewko dorastające do 8m wysokości i 3m szerokości. Charakteryzuje się zwartym pokrojem i pierzastymi gałązkami w kolorze złocisto-żółtym. Dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych. Więcej informacji: cyprysik groszkowy ‘Plumosa Aurea’
Squarrosa – drzewo dorastające do 10m wysokości i 4 m szerokości. Igły srebrzysto-szare, gęste i miękkie. Dobrze rośnie w miejscach słonecznych. Zalecany do większych nasadzeń ogrodowych.

Cyprysik Lawsona (Chamaecyparis lawsoniana) – jego naturalnym siedliskiem jest zachodnie wybrzeże USA. W Polsce po cyprysiku groszkowym jest drugim bardzo często sadzonym w ogrodach gatunkiem cyprysika. W naszych warunkach dorasta do ok. 25m wysokości.
Pędy rozgałęzione wachlarzowato w jednej płaszczyźnie, nadają delikatności koronie.
Liście – łuski z zaostrzonymi wierzchołkami, na krawędziach woskowy nalot tworzący białe linie w kształcie litery “Y”, łączących się podstawami. Jest gatunkiem jednopiennym o czerwonych kwiatach.
Szyszki kuliste (średnica 0,8cm) z biało-niebieskim nalotem woskowym. Dobrze rośnie na glebach świeżych, próchniczych i dostatecznie wilgotnych na ciepłych i osłoniętych stanowiskach. Ma wiele dekoracyjnych odmian min:
Alumii – to jedna z bardziej popularnych odmian, często sadzona w naszych ogrodach. To zwarte drzewko z silnie zagęszczoną koroną z pędami skierowanymi praktycznie pionowo do góry, o kolumnowym pokroju. Dorasta do ok. 8m wysokości. Łuski niebieskozielone, miękkie w dotyku. Odmiana często stosowana na żywopłoty.
Alumiigold – bardzo podobna do odmiany cyprysika opisanej powyżej. Łuski o złotożółtym zabarwieniu. Więcej infomracji: cyprysik Lawsona ‘Alumiigold’
Argenteovariegata: młode przyrosty ze względu na brak chlorofilu mają białą barwę co zapewnia oryginalny i efektowny wygląd tej odmianie. Rośnie dość szybko, pokrój owalny z czasem bardziej kolumnowy. Podobnie jak inne odmiany, wrażliwa na niskie temperatury u mroźne, wysuszające wiatry.
Blue Surprise – niebiesko stalowe zabarwienie, gałązki wzniesione do góry, pokrój szerokiej kolumny. Preferuje miejsca osłonięte i o wysokiej wilgotności powietrza.
Columnaris – wąski, kolumnowy pokrój, łuski stalowo niebieskie z domieszką zieleni. Dobrze rośnie na stanowiskach nasłonecznionych i osłoniętych.
Golden Wonder – dorasta do 5m wysokości, łuski złotożółte, pokrój stożkowy. Dobrze rośnie na stanowiskach ciepłych, słonecznych i osłoniętych od wiatrów.
Ivonne – to małe drzewko o pokroju piramidalnym i zabarwieniu srebrzysto-złoto-żółtym. Zalecana na stanowiska słoneczne, ciepłe i osłonięte w małych ogrodach.

Cyprysik nutkajski (Chamaecyparis nootkatensis) – naturalnie rośnie w Ameryce Północnej na terenach górzystych, natomiast w Europie sadzony jako drzewo ozdobne w parkach. Dorasta do 35m wysokości.
Korona stożkowata ze zwisającymi wierzchołkami gałęzi. Łuski niebieskozielone lub ciemnozielone.
Szyszki kuliste (4-6 łusek), szarobrązowe. Dobrze rośnie na glebach żyznych, przepuszczalnych i próchniczych. Jest najbardziej mrozoodporny spośród cyprysików uprawianych w Polsce. Doskonale prezentuje się w pojedynczych nasadzeniach. Często sadzony w parkach i na skwerach.
Aurea (Lutea) – odmiana o wolnym wzroście, dorasta 2-2,5m wysokości, o wysmukłym i stożkowatym pokroju. Młode przyrosty lekko zwisające, żółte, zielenieją z pierwszymi chłodami. Dobrze rośnie na stanowiskach wilgotnych i nasłonecznionych.
Aureovariegataodmiana cyprysika o pokroju piramidalnym, sinozielona, złociście upstrzona, boczne odgałęzienia przewijają. Najlepiej rośnie na stanowiskach nasłonecznionych o dużej wilgotności powietrza, dobrze znosi również półcień.
Glauca – dorasta do 20m wysokości i 4m szerokości, pokrój stożkowaty, łuski układają się w zwisające, długie gałązki. Dobrze rośnie na miejscach słonecznych, jest odporny na mróz. Więcej infomacji: cyprysik groszkowy ‘Glauca’
Jubilee – cechą charakterystyczna tej odmiany jest smukły, luźny pokrój, z bocznych gałęzi zwisają długie pędy w kolorze jasnozielonym. Dorasta do 10-15m wysokości i ok. 4-5m szerokości. Lubi stanowiska nasłonecznione, nie ma wysokich wymagań glebowych, byle podłoże było żyzne. Odmiana polecana do pojedynczych nasadzeń.
Pendula – dorasta do 15m wysokości. Łuski koloru zielonego, układają się w długie, zwisające gałązki, które u starszych egzemplarzy przypominają frędzle. Polecany do pojedynczych nasadzeń na stanowiskach słonecznych. Odmiana odporna na mróz.

Cyprysik tępo łuskowy (Chamaecyparis obtusa) – naturalnie rośnie w Japonii gdzie jest jednym ze świętych drzew, sadzone w świątyniach, parkach i lasach To wysokie i gęste drzewo o szeroko stożkowej koronie z wachlarzowato rozłożonymi i przewijającymi pędami. Gatunek ten rośnie bardzo wolno, lubi stanowiska o żyznych, wilgotnych i kwaśnych glebach.
– Aurea – to jedna z najstarszych odmian, pokrój drzewiasty, młode przyrosty złocistożółte, utrzymują kolor również zimą. Dobrze rośnie w miejscach słonecznych.
– Aurora – krzew karłowaty o krótkich, gęsto i regularnie ułożonych pędach, które są wachlarzowato skręcone. Grube łuski, przez cały sezon są złociste, stopniowo przebarwiają się na zielono. Dobrze rośnie na stanowiskach nasłonecznionych. Doskonale nadaje się do nasadzeń w ogrodach skalnych, do pojemników i na rabaty w towarzystwie bylin kobiercowych.
– Aureospicata – odmiana cyprysika o bardzo wolnym wzroście, pokrój kulisty, mocno zagęszczona, pędy ułożone wachlarzowato, żółtozielone. Do nasadzeń w ogrodach skalnych. Wrażliwa na niskie temperatury.

Olejki eteryczne wydzielane przez drewno Cyprysika groszkowego, w większych stężeniach są szkodliwe dla zdrowia.

CHOROBY I SZKODNIKI
Korzenie może porażać zgnilizna, czasami pojawia się opieńka miodowa oraz mszyce.

cyprysik groszkowy

Brak komentarzy »

No comments yet.

Leave a comment