Golteria rozesłana – uprawa i pielęgnacja

Golteria rozesłana (Gaultheria procumbens) nazywana jest również golterią pełzającą. Jest to niewysoka, płożąca się krzewinka, która jak azalie, różaneczniki i borówka amerykańska należy do rodziny wrzosowatych. Osiąga niewielką wysokość, średnio 10-15 cm, ale dzięki rozłogom szeroko się rozrasta a jej pojedynczy pęd może dorastać do jednego metra długości. Listki golterii są błyszczące i ciemnozielone, zimą czerwienieją a młode przyrosty mają barwę czekoladowo-czerwoną. Roślina ta jest zimozielona. Golteria kwitnie w lipcu i sierpniu, kwiatki są białe lub jasno różowe, małe i niepozorne o przyjemnym, delikatnym zapachu kamfory. Ale to nie kwiaty są główną ozdobą golterii, tylko jej czerwone, błyszczące owoce wyglądające jak czerwone jagody. Są one jadalne, tyle że zwyczajnie niesmaczne. Na roślinie pojawiają się w październiku i zdobią ją aż do wiosny. I ile oczywiście wcześniej nie zostaną zjedzone przez ptaszki, dla których są przysmakiem.

Uprawa golterii rozesłanej

Golteria rozesłana, jak i inne wrzosowate ma duże wymagania glebowe. Podłoże musi być lekkie, próchnicze, przepuszczalne, wciąż umiarkowanie wilgotne i kwaśne (pH 3,5-4,2). Bardzo źle znosi zasoloną ziemię, dlatego wybierając nawóz trzeba zwracać uwagę czy nie ma w nim wapnia. Najlepiej kupować nawóz do rododendronów lub wybierać ten dla roślin kwasolubnych. Jednak krzewinka ta nie wymaga tak naprawdę nawożenia, gdyż ma niewielkie wymagania glebowe. Wystarczy jej to co zawiera podłoże oraz substancje pochodzące z nawożonych obok roślin.

Golteria jest bardzo wrażliwa na niedobór lub nadmiar wody w podłożu. Trzeba uważać, by nie została przelana. Natomiast ratunkiem przed wysychaniem, równocześnie będącym sposobem na dostarczanie na bieżąco próchnicy, jest ściółkowanie kilkucentymetrową warstwą kory podłoża wokół roślin. Kora zatrzyma wilgoć a jednocześnie zapobiegnie wyrastaniu chwastów, za których towarzystwem golteria nie przepada.

Najwięcej i najpiękniejsze owoce ma rosnąc w słońcu. Jednak to może spowodować jej przesuszenie latem i przemarzanie zimą. Jeśli zatem nie ma szans na systematyczne podlewanie latem a zimą na okrycie roślin, to lepiej jest ją posadzić na stanowisku lekko zacienionym. W takim miejscu nie wymaga zimą okrycia, gdyż jest całkowicie mrozoodporna.

Golteria jest świetna w roli rośliny okrywowej, tworząc pięknie zimozielone kobierce, upstrzone od jesieni do wiosny pięknymi, czerwonymi owocami. Sprawdza się rosnąc na skalniakach, które chroni przed wymywaniem wody. Można ją sadzić pod koronami wysokich drzew albo jako obwódki rabat. Może również zdobić tarasy posadzona w pojemnikach.

Właściwości lecznicze golterii rozesłanej

Golteria pochodzi z Ameryki Północnej. To tam Indianie odkryli mnóstwo właściwości zdrowotnych tej rośliny. Do celów leczniczych wykorzystywane są liście golterii pełzającej. Zawierają one bowiem olejek eteryczny, garbniki oraz glikozydy. Natomiast głównym składnikiem olejku eterycznego jest salicylat etylu, którego właściwości są bardzo zbliżone do tych, które posiada kwas acetylosalicylowy (czyli aspiryny). Liście golterii stosuje się w leczeniu przeziębienia, gorączki, grypy czy zaburzeń jelitowo-żołądkowych. Wykorzystuje się je również przy stanach zapalnych układu moczowego. Wykazano bowiem, że wykazuje właściwości przeciwzapalne, moczopędne, ściągające, przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybicze.

Ale to nie wszystkie możliwości, które kryje w sobie ta niepozorna roślina. Z suszonych liści można przyrządzić napar, tzw. herbatkę kanadyjską i płukankę na ból gardła. Będzie on łagodził podrażnienie skóry, świetnie sprawdzi się przy zapaleniu gardła, kaszlu czy przeziębieniu. Pomaga przy różnych dolegliwościach bólowych, np. przy migrenie. Wspomoże przy kolce i wzdęciach.

Z liści golterii pozyskuje się również olejek eteryczny. I on ma wiele zastosowań, gdyż działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Ma również właściwości antyseptyczne, przeciwreumatyczne, stymulujące, przeciwskurczowe oraz ściągające. A nawet uspokajające.

Ma jeszcze wiele innych zastosowań leczniczych o których warto wiedzieć. Zanim jednak zaczniemy olejek golteriowy stosować, należy skonsultować się z lekarzem, bardzo szybko bowiem wchłania się przez skórę a w nadmiarze jest toksyczny.

Zdjęcia główne, autor: Agnieszka Kwiecień, Nova, Wikipedia CC BY-SA 4.0