Irga – rozmnażanie, uprawa, odmiany

Kategoria: Drzewa i krzewy ozdobne – Autor: Gardener – 21 sierpnia 2013

Irga jest rodzajem krzewu z rodziny różowatych. Występuje głównie w Azji- Chiny. W Polsce w stanie dzikim występują 3 gatunki. Najczęściej Irga pospolita, która spotykana jest głównie w południowej Polsce, często na wapiennych skałkach, w Sudetach, na Dolnym Śląsku, w Tatrach i Pieninach, na Wyżynie Małopolskiej, w Górach Świętokrzyskich oraz Bieszczadach.
W Europie spotykana w dwóch zasięgach – na południu i północy.

Pędy są jedwabiście owłosione, potem nagie i błyszczące.
Liście pojedyncze, całobrzegie, zimozielone, długości 2-5 cm.
Kwiaty drobne, białe lub różowe, zwisające zwykle po 2-3.
Owoce drobne, czarne lub czerwone, błyszczące, kształt prawie kulisty.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE
Do uprawy irgi należy wybierać stanowiska kamieniste, słoneczne do półcienistych. Najlepsze do uprawy irgi są gleby przepuszczalne i ubogie, lekkie i zasobne w próchnicę.
Jako roślina ozdobna. Bardzo często sadzone w parkach i ogrodach ze względu na pokrój, liście oraz owoce.

ROZMNAŻANIE irgi
Najlepszą metodą do rozmnażania irgi są sadzonki zielne pobierane w lecie oraz odkłady późną jesienią. Inne formy rozmnażania irgi nie przynoszą tak wymiernych efektów.

GATUNKI
Irga Dammera (Cotoneaster dammeri) – zimozielony krzew, jedna z najniższych irg o pokroju płożącym, liście skrętoległe, eliptyczne, całobrzegie, owoce kuliste, pomarańczowoczerwone. Odmiany irgi Dammera stosowane są jako rośliny okrywowe, zamiast trawnika, odporna na zanieczyszczenie powietrza.
Irga Dammera odmiana ‘Major’ – opis i zdjęcia
Irga czarna (Cotoneaster niger) – występuje rzadko w południowej Polsce, wymaga ochrony czynnej, lubi stanowiska ciepłe.
Irga kutnerowata -syn.: irga owłosiona (Cotoneaster tomentosus) – wyglądem przypomina Irgę pospolitą. Pędy wzniesionew górę, młode filcowato owłosione, liście dł. 3-6 cm okrągławe, początkowo z obu stron filcowane z czasem tylko od dolnej strony, a na górnej na nerwach. Kwiaty różowe, zebrane po kilka ( 3-12) w kielich, owłosione szypułki. Owoce kuliste, krwistoczerwone, biało owłosione, bez połysku. Kwitnie V-VI, owoce dojrzewają X. Na stanowisku naturalnym możemy ją spotkać w Tatrach ( Dolina Strążycka, Hruby regiel, Dolina Białego), umieszczona w “Polskiej czerwonej księdze roślin”. Na skalniaki, lubi stanowiska wapienne.
Irga ostrolistna (Cotoneaster acutifolius Turcz.) – dorasta do 3m wysokości 2m szerokości, lubi stanowiska słoneczne i półcieniste, ma małe wymagania, odporna na suszę i mróz. Doskonale nadaje się na formowane żywopłoty. Kwitnie bardzo obficie w kolorze czerwonym, owoce czarne, lśniące. Liście na jesieni przebarwiają się na odcienie żółci i czerwieni.
Irga pozioma (Cotoneaster horizontalis Decne.) – niski krzew, dorasta do 0,8m wysokości i 2m szerokości. Liście okrągłe, drobne, zielone, sztywne, jesienią czerwono-pomarańczowe, opadające lub półzimozielone. Kwiaty drobne, białe lub różowe, kwitnie V-VI. Owoce kuliste, drobne, czerwone zostają na zimę. Mało wygająca- toleruje wszystkie rodzaje gleb ogrodowych, lubi miejsca nasłonecznione. Roślina bardzo dekoracyjna, doskonale nadaje się do ogrodów skalnych, na murki i skarpy oraz jako roślina okrywowa, do rabat przydomowych. Stosunkowo wytrzymała na mrozy.
Irga pozioma odmiana ‘Robustus’ – opis i zdjęcia
Irga rozkrzewiona (Cotoneaster divaricatus) – jeden z najpiękniejszych gatunków o pięknym jesiennym przebarwieniu liści, obficie owocująca. Dorasta do 2m wysokości szeroko rozgałęziona. Liście ciemnozielone, błyszczące, jesienią szkarłatnoczerwone, opadają na zimę. Kwiaty białe, czerwono zabarwione u nasady płatków, kwitnie w VI. Owoce ciemnoczerwone, elipsoidalne, dojrzewają VIII-IX i utrzymują się na gałązkach do XI. Odmiany irgi tego gatunku stosowana są do nasadzeń grupowych i w szpalerach ciętych i nasadzeniach skalnych. Dobrze znosi warunki miejskie.
Irga wczesna (Cotoneaster adpressus Bois) – niski krzew o wolnym wzroście, szeroko rozgałęziona, pokrój pokładający. Liście drobne, jajowate, przebarwiają się na czerwono, zrzucane na zimę. Owoce kuliste, jaskrawoczerwone. Lubi stanowiska ciepłe, nasłonecznione. Stosowana na skarpy i w ogrodach skalnych.
Irga wczesna odmiana ‘Boer’
Irga wielokwiatowa (Cotoneaster multiflorus Bunge) – główną ozdobą są kwiaty. Dorasta do 2m wysokości i szeroko się rozrasta. Liście dość duże, jajowate, jesienią złociste. Kwiaty białe, dość duże, zebrane po kilkanaście w pęczki, kwitnie w V. Owoce czerwone, dojrzewają VIII-IX, opadają.
Irga wierzbolistna (Cotoneaster salicifolius) – szeroki krzew do 3-5 m wysokości, o wyprostowanych, cienkich, przewieszających się gałęziach. Liście zimozielone, eliptyczno – lancetowate, grube, błyszczące. Kwiaty 6-7 mm średnicy, o białych płatkach. Owoce 4-5 mm długości, kuliste, mocno czerwone, nagie, błyszczące. Kwitnie i owocuje bardzo obficie. Owoce utrzymują się bardzo długo na krzewie. Zimozielona, bardzo dekoracyjna przez cały rok. Sam gatunek jak i odmiany irgi tego gatunku mogą być uprawiane tylko w cieplejszych regionach Polski.

CHOROBY I SZKODNIKI
Rośliny odporne, rzadko atakowane przez choroby i szkodniki, jeżeli wystąpią to bardzo nielicznie.Należy wówczas wycinać porażone pędy, a ochronę chemiczną stosujmy tylko w stateczności.

Irga

Fot. Wouter Hagens, zdjęcie udostępnione jako własność publiczna, źrodło: Wikimedia Commons.

Brak komentarzy »

No comments yet.

Leave a comment