Żywotnik zachodni – uprawa i odmiany

Żywotnik zachodni jest drzewem należącym do rodziny cyprysowatych. Pochodzi ze wschodnich części Ameryki Północnej – najliczniej występuje w Kanadzie. W środowisku naturalnym rośnie na nizinach, bardzo często w dolinach rzek. Lubi gleby podmokłe zasobne w wapń. Tworzy jednogatunkowe lasy lub mieszane w towarzystwie choiny kanadyjskiej i sosny wejmutki.

U młodych okazów korona wąskostożkowata lub kolumnowa rzadko ugałęziona, czasem staje się cylindryczna.
Drzewo początkowo dość szybko rośnie osiągając wysokość do 20 m (w Polsce dorasta do 15 m). Średnica pnia dochodzi do 0,4 m. Pokryty ciemnobrązową korą, łuszcząca się wąskimi pasemkami.
Drewno bardzo lekkie, miękkie, o żółtawym zabarwieniu. Mimo braku żywicy pozostaje wyjątkowo trwałe i odporne na gnicie (znacznie trwalsze od drewna dębowego).
Igły łuskowate, zielone z wierzchu natomiast od spodu jaśniejsze i matowe, bez nalotu woskowego. Zaostrzone na pędach wierzchołkowych, odstające, dość rzadko rozmieszczone do 4mm, długość do 3-5mm. Na gałęziach igły tępo zakończone, silnie przylegające, długość ok. 2,5mm. Łuski brzuszne (na dolnej płaszczyźnie gałązki) i grzbietowe (na górnej) opatrzone gruczołkami żywicznymi, boczne trochę krótsze i bez gruczołków.
Szyszki mają kształt wąskojajowaty, z początku żółtozielone później brązowieją, długość 8-12 mm, złożone z 8-10 łusek, osadzone na krótkich bocznych rozgałęzieniach.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE
Uprawa żywotnika zachodniego jest mało wymagająca w stosunku do gleby i klimatu, jednak najlepiej rośnie na glebach wilgotnych i zasobnych w wapń. Najlepiej uprawiać żywotnik zachodni w klimacie chłodnym i wilgotnym. Jest wytrzymały na niskie temperatury i odporny na duże zanieczyszczenia powietrza.

Żywotnik najczęściej znajduje zastosowanie w parkach miejskich i jako element zieleni osiedlowej. W kompozycjach parkowych wiele odmian jest cennych ze względu na odporność na zanieczyszczenia powietrza i wytrzymałość na mrozy. Może być stosowany do formowania zimozielonych żywopłotów, ponieważ dobrze znosi przycinanie.

ODMIANY
‘Filiformis’ – krzew o szeroko stożkowym pokroju i bardzo wolnym wzroście (do 1,5 m po 10 latach), tworzy zwisające wiotkie pędy, pokryte zielonymi łuskami, bardzo dobry do pojedynczych nasadzeń, dobrze komponuje się w ogrodach w stylu japońskim. Lubi stanowiska zarówno zacienione jak i słoneczne, gleby żyzne, wilgotne.
‘Brabant’odmiana żywotnika zachodniego o kolumnowym, zwartym pokroju i dość silnym wzroście (w ciągu roku nawet do 40 cm), dorasta do 4 m wysokości, jasnozielony, w czasie zimy lekko brunatnieje, doskonały żywopłoty. Lubi stanowiska zarówno zacienione jak i słoneczne, gleby lekko kwaśne. Jest odporny na niskie temperatury i mało wrażliwy na suszę.
‘Smaragd’ – to jedna z popularniejszych odmian Żywotnika zachodniego w Polsce, dorasta do 3m wysokości, korony zagęszczone o kształcie piramidalnym, szmaragdowozielona przez cały rok. Nadaje się na żywopłoty oraz do pojedynczych nasadzeń. Lubi stanowiska słoneczne, gleby żyzne i wilgotne.
‘Yellow Ribon’ – kolumnowy, zwarty pokrój, dorasta do 3m, przebarwia się na pomarańczowo w okresie ruszenia wegetacji. Nadaje się na żywopłoty. Lubi gleby lekko kwaśne. Odporna na niskie temperatury i okresowe susze.
‘Globosa’ – pokrój kulisty, regularny, mocno zagęszczony, dorasta do 1,5m, jasnozielona na zimę brunatnieje. Lubi stanowiska słoneczne, żyzne i wilgotne gleby.
‘Golden Globe’ odmiana żywotnika zachodniego bardzo cenna-jako jedna z nielicznych posiada złociste zabarwienie, pokrój zwarty i kulisty. Lubi stanowiska słoneczne zarówno jak zacienione, gleby żyzne i dostatecznie wilgotne.
‘Spiralis’ – silnie rosnąca o stożkowatym pokroju, dorasta do 4m, gałązki i pędy skręcone spiralnie, ciemnozielone łuski. Do nasadzeń grupowych i pojedynczych, bardzo dobra jako drzewo szpalerowe i na wyższe żywopłoty. Lubi stanowiska słoneczne i półcieniste, gleby wilgotne i w miarę żyzne.

Z popularnych odmian żywotnika zachodniego o niższym pokroju:
– kuliste: ‘Danica’ – opis, ‘Teddy’ – opis, ‘Sunkist’, ‘Tiny Tim’ – opis
– szpalerowe: ‘Holmstrup’ – opis
– inne: ‘Abel Twa’, ‘Danica’, ‘Kórnik’, ‘Little Dorrit’

CHOROBY I SZKODNIKI
Roślinie zagraża szra pleśń, zamieranie pędów, osutka, ze szkodników trzeba wymienić mszyce, a także misecznika tujowca.

Thuja