Jak pozbyć się gąsienic motyli z ogrodu?

Gąsienice są larwami bardzo wielu owadów, które często same w sobie szkodnikami nie są. Niestety ta ich faza rozwoju potrafi doszczętnie spustoszyć ogród. Gąsienice błonkówek i motyli żerują przede wszystkim na liściach, które, jeśli wystąpią masowo, szkieletują doprowadzając do gołożerów. Wiele z nich żeruje nocą i czasami ciężko jest stwierdzić który owad doprowadził do uszkodzeń roślin ogrodowych, warzywnych czy drzew i krzewów.

Skąd się biorą gąsienice

Gąsienica (eruca) jest typem larwy u motyli i błonkówek z podrzędu rośliniarek. Jest jednym ze stadiów rozwojowych. Ma miękkie ciało o robakowatym kształcie i porusza się za pomocą posuwek. Owady dorosłe nie posiadają gryzącego aparatu gębowego w przeciwieństwie do gąsienic, które za jego pomocą pobierają pokarm dostarczający im energii i budulca do kolejnych przeobrażeń. Po obu stronach głowy gąsienica posiada po sześć oczek i choć jest ich tak wiele, to rozróżnia jedynie światło i cień. Jej ciało jest wydłużone i składa się z 3 segmentów tułowia i 10 segmentów odwłoka, które są do siebie bliźniaczo podobne. Gąsienice pokrywa miękki oskórek, na jego powierzchni mogą pojawiać się różne wypustki oraz szczecinki. Gąsienice mają trzy pary odnóży i w zależności od tego, których owadów są fazą rozwojową mogą mieć 2,5 lub 8 posuwek. Każda gąsienica musi w końcu stworzyć sobie kokon by zmienić się w owada, dlatego wyposażone są w gruczoły przędne, znajdujące się w dolnej wardze, które to gruczoły wydzielają oprzęd. Stadium larwalne trwa miesiąc lub dwa, jeśli owad nie zimuje w formie larwy. Bywa jednak, że trwa dziesięć miesięcy a nawet kilka lat.

Najczęściej spotykane larwy to gąsienice motyli. Żerują w zasadzie od połowy kwietnia do połowy czerwca. Niby niedługo, ale jeśli populacja jest bardzo liczebna, trzeba się liczyć z ogromnymi stratami, do zamarcia roślin włącznie.

Ofiary gąsienic

To nie jest tak, że każda gąsienica zjada liście wszystkich roślin, które są dostępne. Wszystkie one mają oczywiście swoje preferencje i są smakoszami danego gatunku roślin.  

I tak na przykład:

Szkodniki warzyw i ziół:

  • smakoszami strąków są gąsienice pachówki strąkóweczki, wygryzają dziury w nasionach (0,3 cm, kolor białoszary), ćma
  • na szczypiorze żerują wgryzki szczypiorki tworzą na nim smugi (1 cm, kolor żółtozielony), ćma
  • warzywom kapustnym dziury w liściach wygryzają gąsienice bielinków (4 cm, kolor zielony), które są motylami, ale również piętnówki (4 cm, kolor zielony, brązowy lub czarny), ćma

Zwalczanie: Wgryzkę, bielinka i piętnówki zwalczymy stosując Karate Zeon 050 CS. Na pachówkę skuteczny jest Fastac 100 EC.

Szkodniki drzew i krzewów liściastych, w tym owocowych:

  • zawisak obgryza pędy wierzchołkowe (4 cm, kolor zielony w białe i fioletowe pręgi), ćma
  • gąsienice kibitnika drążą w liściach korytarze (0,4 cm, kolor brązowy), motyl
  • zwójki żerują wewnątrz gniazd z liści, które same tworzą (1 cm, kolor zielony), ćma
  • znamionówka wygryza dziury w liściach (4 cm, różnobarwna, z charakterystyczną żółtą szczecinką), ćma
  • kuprówki pokryte żółtobrunatną szczecinką mogą powodować gołożery, latem zaś tworzą sobie z liści gniazda (3 cm, kolor szary, szczecinka), motyl
  • gąsienice niestrzępa obgryzają wiosną pąki kwiatów i liści a latem już całe liście (3 cm, kolor szary, pomarańczowe pasy, szczecinka), motyl
  • ćma bukszpanowa zjada liście bukszpanu doprowadzając do gołożeru (4 cm, zielona), motyl

Zwalczanie: Zaatakowane drzewa i krzewy należy opryskać 2-3 razy co 10 dni, stosując preparaty: Fastac 100 EC, Karate Zeon 050 CS lub Mospilan 20 SP. Spin Tor 240 SC wspomoże w zwalczaniu zwójki na drzewach owocowych. Ćma bukszpanowa – do wykrycia stosować pułapki feromonowe, zwalczać można preparatem Lepinox Plus.

Szkodniki roślin ozdobnych:

  • gąsienice zwójki żerują w liściach, które zwijają w trąbkę (1 cm, kolor zielony), motyl
  • piętnówki wygryzają w liściach dziury (4 cm, kolor brązowe lub żółtobrązowe), motyl

Zwalczanie: Zwójki – Mospilan 20 SP, piętnówki – Fastac 100 EC lub Mospilan 20 SP

Szkodniki roślin iglastych:

  • zwójka sosnóweczka drąży tunele w młodych pędach roślin iglastych, powoduje to ich wyginanie się do dołu i zamieranie (2 cm, kolor brązowy), motyl
  • brudnica zjada młode igły (3 cm, kolor szaro-żółty z ciemnym pasem), motyl
  • licinek zjada pędy wierzchołkowe jałowca, które w wyniku jego żerowania zasychają (0,8 cm, kolor żółty lub zielony), motyl

Zwalczanie: W przypadku zwójki – w maju należy usunąć uszkodzone pędy. Krzewy i drzewa opryskujemy preparatem Deltam. Dorosłe motyle również zwalcza się z pomocą tego preparatu, najlepiej w końcu czerwca. Po wykryciu brudnicy wykonujemy oprysk Mospilanem 20 SP. Gdy pojawia się licinek, należy wyciąć i zutylizować porażone pędy. W tym wypadku również pomoże oprysk Mospilanem 20 SP.

Walka z gąsienicami motyli w ogrodzie

Jeśli populacja gąsienic nie jest zbyt liczna, to w zasadzie nie ma się czego obawiać, nie spustoszą nam ani ogrodu, ani sadu, ani warzywnika. Niestety co kilka lat jest tak, że liczba któregoś ze szkodników jest na tyle znacząca, że są zdolne go tego by pozbawić nas plonów czy zniszczyć inne rośliny. Najważniejsze w walce z gąsienicami jest ich wczesne wykrycie. Wówczas bez problemu się ich pozbędziemy. Można je zbierać ręcznie, można rozłożyć plandekę i strącać je silnym strumieniem wody, można stosować pułapki lepowe a w końcu opryski chemiczne, ale również te naturalne. Niektóre z nich, jak na przykład ćmę bukszpanową bardzo trudno jest zauważyć, gdyż gąsienice zaczynają swoje życie i rozwijają się bardzo długo wewnątrz gęstych krzewów bukszpanu. Dlatego bardzo ważnym jest by wczesną wiosną rozwieszać pułapki feromonowe. Co prawda wpadają w nie tylko samce, ale bardzo szybko otrzymamy informację, że zaatakowały nasze krzewy.